Efekt Dunninga-Krugera – na co powinien uważać programista

Ludzka psychika zawiera w sobie wiele absurdalnych mechanizmów. Jesteśmy wyjątkowo słabi jeśli chodzi o ocenianie własnych możliwości. Dunning-Kruger to jeden z efektów, który skrzywia samoocenę własnych umiejętności. Warto więc mieć jego świadomość, szczególnie jeśli zaczynamy swoją przygodę z programowaniem.

Czym jest efekt Dunninga-Krugera?

Dunning-Kruger to niesamowicie fascynujący efekt, który tłumaczy wiele oderwanych od rzeczywistości zjawisk. Czemu młodzi kierowcy po pół roku często uważają się za mistrzów kierownicy? Na pierwszy rzut oka taki wniosek jest absurdalny. Niestety statystyki wypadków pokrywają się z tym wnioskiem.

Dunning – Kruger opisuje efekt, w którym osoba mająca początkową wiedzę, bardzo szybko odczuwa wzrost samooceny. Najlepiej opisuje to grafika:

Jak widać na wykresie, samoocena nie jest proporcjonalna do umiejętności : )

Powodów tego efektu jest wiele, postaram się wymienić największe:

Mały horyzont wiedzy zawęża świadomość braków.

Co jeśli wiemy 5% z danej dziedziny i przez swoją nikłą wiedzę nie dostrzegamy jak duży jest cały temat? Wydaje się wtedy, że nasze umiejętności to 50%, ponieważ mamy świadomość tylko 10% całości… Prosta i brutalna zależność, bardzo ciężka do ucieczki w początkowym etapie nauki.

Przez brak kompetencji nie jesteśmy w stanie rozpoznać ich u innych.

Znowu, jeśli znamy 5% danego tematu, to nie jesteśmy w stanie rozpoznać człowieka, który ma realne 40%… Oceniamy wszystkich z perspektywy naszych 5% i tylko tyle jesteśmy w stanie “przetestować”. Prowadzi to do wrażenia, że wypadamy lepiej od wszystkich wokoło. Drogą porównania się z innymi też możemy odnieść sztuczne wrażenie bycia lepszym. Nigdy nie powinniśmy używać takiego wyznacznika jako miernika oceny własnych umiejętności.

W początkowym etapie nauki, wzrost umiejętności jest realnie bardzo duży.

W pewnym sensie jest to prawda. Z początku wzrost naszych umiejętności jest bardzo szybki i skokowy. Ciężko w takim wypadku o realistyczną samoocenę.

Dlaczego znajomość pułapki efektu Dunninga – Krugera jest ważna?

Będąc na szczycie odrealnionej góry samooceny można wyjść na idiotę i stracić rozmowę kwalifikacyjną lub znajomości w pracy. Może to też upośledzić proces nauki, co jest najgroźniejsze.

Zwykle nie spotka Cię żadna duża kara za mocno wywyższone mniemanie o sobie. Jednak bardzo dobrze być skromniejszym w swojej samoocenie. Takim ludziom inni są bardziej skłonni pomagać. Znając swoje braki i problemy wiesz o co masz pytać i czego się uczyć.

Jak chronić się przed efektem Dunninga – Krugera.

Jest kilka bardzo prostych sposobów, by nie dać się zwariować:

Wypróbuj swoich sił w realnych testach umiejętności.

Dzisiejszy internet posiada wiele serwisów, które za darmo pozwolą Ci się zmierzyć z problemami programistycznymi (polecam HackerRank). Nie ważne, który serwis wybierzesz, praktycznie każdy z nich bardzo szybko udowodni Ci jak mało umiesz.

Poszerzaj swoje horyzonty.

Jeśli zamkniesz się w bańce jednego języka, jednej biblioteki i jednej bazy danych, to nigdy nie dowiesz się co jest dalej. Próbuj wielu technologii, zobacz czy może nie spodoba Ci się DevOps, czy czysty Frontend. Jeśli znasz Springa, to zobacz jak działa JEE. Dodatkowe horyzonty dobrze pokazują, jak potężna jest dziedzina, z którą się mierzysz.

Zawsze załóż, że starszy programista ma coś przydatnego do przekazania.

Nigdy nie ignoruj “dinozaurów” w swoim otoczeniu. Starsi programiści zwykle mają wiedzę tak wielką, że nie jesteś w stanie ogarnąć jej rozległości. Słuchaj i pytaj zamiast uważać się za Boga, bo właśnie wróciłeś z kursu o Blockchainie.

Podsumowanie

Warto mieć świadomość efektu Dunninga – Krugera. Nie tylko po to, aby samemu w niego nie wpaść. Znając przyczyny i konsekwencję jesteśmy w stanie lepiej zrozumieć i pomagać innym.

Leave A Comment